ELITE SCREENS / PORADNIK TECHNOLOGICZNY
Wybór ekranu projekcyjnego ma istotny wpływ na jakość obrazu. Nawet jasny projektor o dobrym kontraście nie zapewni oczekiwanego efektu, jeśli światło otoczenia będzie odbijać się od powierzchni ekranu i rozjaśniać ciemne partie obrazu.
To szczególnie ważne w salonach, salach konferencyjnych i przestrzeniach komercyjnych, w których pełne zaciemnienie jest trudne lub niepożądane. W takich instalacjach warto rozważyć ekrany ALR (Ambient Light Rejecting), ograniczające wpływ niepożądanego oświetlenia.
Dwie istotne technologie to CLR (Ceiling Light Rejecting) i Fresnel. Obie służą poprawie czytelności obrazu w oświetlonych pomieszczeniach, ale różnią się sposobem kierowania światła, kątem widzenia i optymalnymi warunkami zastosowania.
01 / PODSTAWY
ALR to ogólne określenie powierzchni projekcyjnych zaprojektowanych tak, aby ograniczać wpływ światła otoczenia. Na zwykłym białym ekranie odbijane jest zarówno światło projektora, jak i światło pochodzące z lamp lub okien. W rezultacie czerń staje się jaśniejsza, a postrzegany kontrast spada.
Powierzchnie ALR wykorzystują specjalną strukturę optyczną, która preferencyjnie odbija światło docierające z określonego kierunku, jednocześnie ograniczając odbicia światła padającego pod innymi kątami. Nie jest to jednak technologia zapewniająca całkowitą odporność na oświetlenie. Jej skuteczność zależy od położenia projektora, źródeł światła i widzów.
02 / TECHNOLOGIA CLR
CLR (Ceiling Light Rejecting) to powierzchnia ukierunkowana przede wszystkim na ograniczanie wpływu oświetlenia sufitowego. W typowej konfiguracji z projektorem ultrakrótkiego rzutu (UST) urządzenie znajduje się poniżej ekranu, a światło projekcyjne dociera do powierzchni pod dużym kątem od dołu.
Odpowiednio ukształtowana struktura optyczna kieruje to światło ku widzom, jednocześnie ograniczając odbicia światła padającego z góry. Pozwala to poprawić postrzegany kontrast w pomieszczeniu z oświetleniem sufitowym w porównaniu z tradycyjną białą powierzchnią.
To rozwiązanie warte rozważenia w salonach z projektorem UST, salach spotkań i pomieszczeniach, w których głównym problemem jest światło z sufitu, a widzowie zajmują miejsca w stosunkowo szerokim obszarze przed ekranem.
PRZYKŁADOWY EKRAN CLR
Ramowy ekran projekcyjny o przekątnej 100 cali, formacie 16:9 i powierzchni roboczej 222 × 125 cm. Zastosowana powierzchnia CLR o współczynniku gain 0,6 jest przeznaczona do współpracy z odpowiednimi projektorami UST.
To propozycja do instalacji, w których ważne są kontrola światła sufitowego i komfort oglądania z różnych miejsc.
Zobacz ekran AR100H-CLR w AVSense03 / TECHNOLOGIA FRESNEL
Ekrany Fresnel wykorzystują powierzchnię z koncentryczną strukturą optyczną, która precyzyjnie kieruje odbite światło projekcyjne do wyznaczonego obszaru przed ekranem. Jednocześnie może ograniczać wpływ oświetlenia padającego z góry i z boków.
Dzięki bardziej kierunkowej charakterystyce możliwe jest uzyskanie wysokiej jasności postrzeganej przez widzów znajdujących się w optymalnej strefie. Ceną za takie skupienie światła bywa jednak węższy kąt widzenia: osoby siedzące daleko od osi ekranu mogą widzieć obraz jako mniej jasny.
Przede wszystkim tam, gdzie odbiorcy siedzą blisko osi ekranu, a w pomieszczeniu występuje oświetlenie sufitowe i boczne. Przed doborem konkretnego modelu należy jednak sprawdzić zgodność powierzchni z rodzajem projektora: UST, krótkiego lub standardowego rzutu. Nie każda powierzchnia ALR współpracuje z każdym typem projekcji.

PRZYKŁADOWY EKRAN FRESNEL
Ramowy ekran projekcyjny o przekątnej 100 cali, formacie 16:9 i powierzchni roboczej 222 × 125 cm. Wykorzystuje powierzchnię FALR2 o deklarowanym gain 1,8 i kącie widzenia 80°.
Wyższy współczynnik odbicia może zapewnić jasny obraz w przewidzianej strefie oglądania, dlatego szczególnie ważne jest właściwe rozmieszczenie widzów.
Zobacz ekran AR100H5-FALR2 w AVSense04 / PORÓWNANIE
Obie technologie ograniczają wpływ światła otoczenia, lecz nie są zamienne w każdej instalacji. Poniższe zestawienie pokazuje typowe różnice – ostateczne parametry zależą od konkretnej powierzchni.
| Cecha | CLR | Fresnel |
|---|---|---|
| Główne zadanie | Ograniczanie światła sufitowego | Kierunkowe odbijanie światła i ograniczanie wpływu światła z kilku kierunków |
| Kąt widzenia | Zazwyczaj szerszy | Zazwyczaj węższy |
| Jasność postrzegana | Bardziej równomierna w szerokiej strefie | Potencjalnie wyższa blisko osi ekranu |
| Typowe zastosowanie | UST i widzowie rozmieszczeni szerzej | Widzowie skupieni w optymalnej strefie |
| Zgodność z projektorem | Weryfikacja konkretnego modelu | Weryfikacja konkretnego modelu |
05 / PARAMETRY
Gain to współczynnik określający jasność odbicia światła przez ekran w danym kierunku pomiaru względem powierzchni referencyjnej. Wysoki gain może oznaczać więcej światła skierowanego do widza siedzącego na wprost, ale często wiąże się z bardziej kierunkową charakterystyką odbicia.
Przykładowo powierzchnia o gain 0,6 może być projektowana z myślą o kontroli niepożądanego oświetlenia i szerszym obszarze oglądania, podczas gdy powierzchnia o gain 1,8 może zapewniać wyższą jasność w węższej strefie. Nie oznacza to automatycznie, że jeden ekran jest lepszy od drugiego.
Gain należy analizować łącznie z kątem widzenia, jasnością projektora, kierunkiem projekcji i warunkami oświetleniowymi.
06 / PRAKTYCZNY DOBÓR
Jeżeli dominuje oświetlenie sufitowe, dobrym punktem wyjścia jest CLR. Przy silnym oświetleniu bocznym warto rozważyć odpowiednio dobraną powierzchnię Fresnel.
W szerokiej sali istotny jest kąt widzenia. Przy miejscach skupionych naprzeciwko ekranu można lepiej wykorzystać bardziej kierunkową charakterystykę powierzchni.
Projektory ultrakrótkiego rzutu kierują światło pod innym kątem niż projektory standardowego rzutu. Zawsze należy sprawdzić, czy konkretny ekran jest przeznaczony do danego typu urządzenia.
Ostateczny rezultat zależy również od jasności projektora, wielkości obrazu, poziomu oświetlenia i geometrii pomieszczenia. Ekran powinien być dobierany jako element kompletnego systemu AV.
ELITE SCREENS / AVSENSE
CLR warto rozważyć w instalacjach UST z dominującym oświetleniem sufitowym i szerzej rozmieszczonymi widzami. Fresnel może być korzystny tam, gdzie liczy się wysoka jasność w określonej strefie oglądania oraz ograniczanie wpływu światła z różnych kierunków.
W AVSense dostępne są ekrany Elite Screens wykorzystujące obie technologie. Dobór konkretnej powierzchni powinien uwzględniać projektor i warunki instalacji.
Zobacz ekran CLR Zobacz ekran Fresnel